IBAN Doğrulama ve Çözümleme Rehberi: Banka, Şube ve Hesap Numarası Tespiti

EFT, Havale ve FAST gibi bankacılık işlemlerinde en sık yaşanan aksaklıkların başında hatalı veya eksik yazılan IBAN numaraları gelir. Yanlış bir rakam bile paranızın farklı bir hesaba gitmesine veya günlerce askıda kalmasına yol açabilir.

Geliştirdiğimiz IBAN Doğrulama ve Çözümleme Aracı, uluslararası bankacılık standardı olan ISO 7064 Mod 97-10 algoritmasını kullanarak IBAN numarasının matematiksel geçerliliğini doğrular; TCMB veri tabanına göre hangi bankaya ait olduğunu ve hesap numarasını anında ayrıştırır.

1. IBAN Nedir?

IBAN (International Bank Account Number - Uluslararası Banka Hesap Numarası), para transferlerinin hatasız, hızlı ve düşük maliyetle gerçekleştirilmesi amacıyla Avrupa Bankacılık Standartları Komitesi (ECBS) ve ISO tarafından geliştirilmiş küresel bir standarttır.

Türkiye'de 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren tüm yurt içi ve yurt dışı para transferlerinde IBAN kullanımı yasal bir zorunluluk haline getirilmiştir.

2. Türkiye (TR) IBAN Anatomisi: 26 Karakterin Anlamı

Türkiye'deki tüm IBAN numaraları istisnasız tam 26 karakterden oluşur. Her karakter bloğunun bankacılık sisteminde kesin bir karşılığı vardır:

\text{TR} \quad \underbrace{\text{XX}}_{\text{Kontrol Kodu}} \quad \underbrace{\text{YYYYY}}_{\text{Banka Kodu}} \quad \underbrace{\text{Z}}_{\text{Rezerv}} \quad \underbrace{\text{AAAAAAAAAAAAAAAA}}_{\text{Hesap Numarası}}

Sıra	Karakter Sayısı	Açıklama	Örnek
1 – 2	2 Harf	Ülke Kodu (ISO 3166-1): Türkiye için sabit `TR` harfleridir.	`TR`
3 – 4	2 Rakam	Kontrol Basamakları: Mod-97 algoritmasıyla hesaplanan matematiksel sağlama kodu.	`33`
5 – 9	5 Rakam	TCMB Banka Kodu: Hesabın bulunduğu bankanın resmi kimlik kodu (Örn: `00010` Ziraat, `00064` İş Bankası).	`00062`
10	1 Rakam	Rezerv Alanı: Standart gereği kural olarak `0` rakamıdır.	`0`
11 – 26	16 Karakter	Müşteri Hesap Numarası: Şube kodu ve vadesiz hesap numarasından oluşur.	`0123456789012345`

3. Matematiksel Doğrulama: ISO 7064 Mod 97-10 Algoritması

Bir IBAN numarasının gerçekten geçerli olup olmadığı, rastgele girilmediği ISO 7064 Mod 97-10 algoritması ile test edilir:

Algoritmanın Çalışma Adımları:

IBAN'ın başındaki ilk 4 karakter (TR ve 2 haneli kontrol kodu) alınarak dizgenin en sonuna taşınır.

Harfler iki basamaklı sayılara dönüştürülür ( $A=10, B=11, \dots, R=27, \dots, T=29, \dots, Z=35$ ). TR harfleri 2927 değerini alır.

Elde edilen devasa sayısal dizgenin 97 ile bölümünden kalan hesaplanır.

\text{Geçerlilik Şartı:} \quad \text{Sayısal Dizge} \pmod{97} = 1

Eğer bölümden kalan tam olarak 1 çıkarsa IBAN matematiksel olarak kusursuzdur; aksi takdirde en az bir basamağın yanlış yazıldığı kesinleşir.

4. TCMB Banka Kodları ile Otomatik Banka Tespiti

Aracımız, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) EFT sistemine kayıtlı banka kodlarını tanıyarak hesabın hangi finans kuruluşuna ait olduğunu saniyeler içinde gösterir:

00010: T.C. Ziraat Bankası A.Ş.

00012: Türkiye Halk Bankası A.Ş.

00015: Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.

00046: Akbank T.A.Ş.

00062: Türkiye Garanti Bankası A.Ş.

00064: Türkiye İş Bankası A.Ş.

00067: Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.

00111: QNB Finansbank A.Ş.

00205: Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

IBAN numarasından kişinin adı ve soyadı öğrenilebilir mi? Hayır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve bankacılık sırrı mevzuatı gereğince IBAN algoritması yalnızca banka, şube ve hesap numarasını ayrıştırabilir; hesap sahibinin kimlik veya bakiye bilgilerine erişemez.

Hatalı IBAN'a FAST veya EFT yapılırsa ne olur?

Eğer yazılan IBAN matematiksel olarak geçersizse banka sistemi işlemi daha başlangıç aşamasında engeller, para hesabınızdan çıkmaz.

Eğer girilen IBAN format olarak geçerli fakat alıcı adı ile uyuşmuyorsa, transfer bankalararası mutabakat sırasında reddedilir ve para genellikle 1-2 iş günü içinde gönderici hesabına iade edilir.

İşte tüm resmi web sitesi ve mevzuat bağlantıları (linkleri) eklenmiş, editörünüze doğrudan yapıştırabileceğiniz Kaynakça ve Referanslar bölümü:

📚 Kaynakça ve Referanslar

Bu içerik ve hesaplama aracı hazırlanırken aşağıdaki uluslararası standartlar ve resmi mevzuat kaynakları baz alınmıştır:

TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası): 10 Ekim 2008 tarihli ve 27020 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uluslararası Banka Hesap Numarası (IBAN) Hakkında Tebliğ (Sayı: 2008/6).

ISO 13616: Uluslararası Standardizasyon Örgütü - Finansal Hizmetler ve Uluslararası Banka Hesap Numarası (IBAN) Şartnamesi.

ISO 7064: Uluslararası Standardizasyon Örgütü - Veri İşleme ve Güvenlik - Sağlama ve Kontrol Karakteri Sistemleri (MOD 97-10).

TCMB Katılımcı Kodları Kılavuzu: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankalararası EFT/FAST Sistemi Katılımcı Banka Kodları Güncel Veri Seti — TCMB Ödeme Sistemleri Portalı.

BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu): 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve İlgili Mevzuat Hükümleri.

⚠️ Yasal Bilgilendirme ve Bankacılık Güvenlik Uyarısı

Güvenlik Notu: Bu sayfadaki IBAN Doğrulama ve Çözümleme Aracı tarayıcınızın üzerinde %100 yerel (istemci taraflı) çalışmaktadır. Sorguladığınız IBAN numaraları hiçbir harici sunucuya iletilmez, kaydedilmez veya üçüncü şahıslarla paylaşılmaz.
Bu araç, IBAN dizgesinin matematiksel format geçerliliğini ve banka kodunu tespit eder; hesabın aktiflik/kapalılık durumunu veya hesap sahibinin ad-soyad teyidini garanti etmez. Para transferlerinizi onaylamadan önce alıcı ad-soyad bilgilerini bankanızın mobil veya internet şubesi doğrulama ekranından mutlaka kontrol ediniz.

IBAN Doğrulama ve Çözümleme | Banka, Şube ve Hesap No Bulma

Rehber & İçerik