Maaş ve Bordroinan Ağyüz
93

Maaş ve Bordro Hesaplama Aracı

Brüt maaş, net maaş, vergi dilimi, SGK kesintisi ve işveren maliyeti nasıl hesaplanır? 12 aylık bordro hesaplama rehberini inceleyin.

Bu bölüm için veri yok

Veritabanında bu kategoriye ait bir kayıt bulunamadı. Admin panelinden ekleyebilirsiniz.

Bu hesaplama aracı işinize yaradı mı?
4.6(7 değerlendirme)

Maaş ve Bordro Hesaplama Rehberi: Brütten Nete ve Netten Brüte Bordro Simülasyonu

İş tekliflerinde ve sözleşmelerde ücret genellikle brüt tutar olarak belirlenir. Ancak çalışanın her ay banka hesabına geçen net maaş; yasal sigorta primleri, artan oranlı gelir vergisi dilimleri, damga vergisi ve yasal muafiyetler nedeniyle aydan aya farklılık gösterebilir. Aynı şekilde işverenin o çalışan için katlandığı toplam istihdam maliyeti de brüt maaşın üzerindedir.
HesapYap Maaş ve Bordro Hesaplama Aracı; brüt maaştan net maaşa veya hedeflenen net maaştan gereken brüt tutara saniyeler içinde ulaşmanızı, yılın 12 ayına yayılan kümülatif vergi değişimlerini ve toplam işveren maliyetini ayrıntılı bordro kalemleriyle görmenizi sağlar.

1. Brüt Maaştan Net Maaşa Nasıl Geçilir?

Brüt maaş, kesintiler yapılmadan önceki yasal hakediştir. Net maaş ise tüm yasal kesintiler yapıldıktan ve devlet tarafından sağlanan vergi istisnaları eklendikten sonra çalışana ödenen tutardır.

Net Maas¸=Bru¨t U¨cret−(SGK I˙s¸c¸i Primi+I˙s¸sizlik Primi+Gelir Vergisi+Damga Vergisi)+Asgari U¨cret Vergi I˙stisnaları\text{Net Maaş} = \text{Brüt Ücret} - (\text{SGK İşçi Primi} + \text{İşsizlik Primi} + \text{Gelir Vergisi} + \text{Damga Vergisi}) + \text{Asgari Ücret Vergi İstisnaları}


Standart bir özel sektör (4/a) bordrosunda çalışanın brüt maaşından düşülen yasal oranlar şöyledir:
Kesinti Kalemi
Yasal Oran
Uygulandığı Matrah
SGK İşçi Primi
%14
Prime Esas Kazanç (Brüt Kazanç)
İşsizlik Sigortası Primi
%1
Prime Esas Kazanç (Brüt Kazanç)
Gelir Vergisi
%15 – %40
Aylık Vergi Matrahı (Brüt - SGK Kesintileri)
Damga Vergisi
Binde 7,59
Toplam Brüt Ücret

2. Net Maaş Yıl İçinde Neden Kademeli Olarak Düşer?

Brüt maaşı sabit olan bir çalışanın yıl sonuna doğru eline geçen net ücretin azalması, kümülatif gelir vergisi matrahından kaynaklanır.
  1. Her ay brüt ücretten %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik primi düşülerek o ayın vergi matrahı bulunur.
  1. Bu matrah, ocak ayından itibaren birikimli olarak toplanır.
  1. Toplam matrah Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) belirlediği gelir vergisi dilim sınırlarını aştıkça, yalnızca sınırı aşan kazanç bölümü için sırasıyla %20, %27, %35 ve %40 vergi oranları devreye girer.
  1. Vergi oranı arttıkça kesinti büyür ve çalışanın net maaşı azalır.
Takvim yılı bittiğinde (1 Ocak) sayaç sıfırlanır ve tüm çalışanlar yeniden en düşük dilim olan %15 ile başlar.

3. Asgari Ücret Vergi İstisnası (7349 Sayılı Kanun)

Bordro hesaplamasındaki en önemli yasal güvencelerden biri asgari ücret istisnasıdır.
Mevzuat gereği, tüm çalışanların maaşlarının ilgili aydaki brüt asgari ücrete kadar olan bölümü gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen muaftır.
  • Her ay bordroda hesaplanan toplam gelir vergisinden, o ayki asgari ücretin gelir vergisi tutarı doğrudan düşülür (mahsup edilir).
  • Aynı şekilde brüt asgari ücret tutarına kadar damga vergisi kesintisi yapılmaz.
Bu mekanizma, çalışan üst vergi dilimlerine geçse bile eline geçen net ücretin aşırı erimesini engelleyen yasal bir kalkan görevi görür.

4. SGK Tavanı (Prime Esas Kazanç Sınırı)

Sosyal güvenlik primi brüt maaş üzerinden sonsuza kadar artmaz. 5510 sayılı Kanun uyarınca her yıl Prime Esas Kazanç Üst Sınırı (SGK Tavanı) belirlenir. Yasal kural olarak SGK tavanı, brüt asgari ücretin 7,5 katıdır.
Brüt maaşı bu tavanı aşan çalışanlarda:
  • Tavanı aşan kısım için %14 SGK ve %1 işsizlik primi kesilmez (kesinti tavan tutarda sabitlenir).
  • Gelir vergisi ise tavan uygulanmaksızın tüm brüt kazanç üzerinden hesaplanmaya devam eder.

5. İşveren Toplam Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

İşverenin katlandığı toplam maliyet yalnızca brüt maaş değildir; brüt maaşın üzerine işveren sigorta primleri eklenir:

Toplam I˙s¸veren Maliyeti=Bru¨t Maas¸+SGK I˙s¸veren Primi+I˙s¸veren I˙s¸sizlik Primi−Yasal Tes¸vikler\text{Toplam İşveren Maliyeti} = \text{Brüt Maaş} + \text{SGK İşveren Primi} + \text{İşveren İşsizlik Primi} - \text{Yasal Teşvikler}


  • SGK İşveren Payı: Standart oran %20,5'tir. Ancak prim borcu olmayan ve bildirgelerini düzenli veren işverenlere uygulanan 5 puanlık Hazine teşviki ile fiilen %15,5 olarak uygulanır.
  • İşveren İşsizlik Payı: %2'dir.
  • Sonuç: Teşvikten yararlanan bir işletmede çalışanın işverene toplam maliyeti brüt maaşın yaklaşık %117,5'ine ulaşır.

6. Maaş ve Bordro Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

HesapYap Maaş ve Bordro Hesaplama Aracı, tüm bu karmaşık mevzuat adımlarını otomatik olarak yürüterek tek ekranda 12 aylık tam bordro projeksiyonu sunar:
  1. Hesaplama Yönünü Seçin:
  • Brütten Nete: Brüt maaşınız üzerinden elinize geçecek net tutarları ve kesintileri hesaplar.
  • Netten Brüte: İstediğiniz net maaş için işverenin ödemesi gereken brüt ücreti ve maliyeti belirler.
  1. Yıl ve Dönemi Belirleyin: İlgili takvim yılının güncel vergi dilimleri ve asgari ücret parametreleri otomatik yüklenir.
  1. Ek Hakları ve Yan Parametreleri Ekleyin:
  • Prim, ikramiye ve fazla mesai tutarları,
  • Nakit/kart yemek ve yol yardımları (istisna sınırlarına göre otomatik ayrıştırılır),
  • Otomatik Katılım BES (%3 kesinti),
  • Engellilik derecesi indirimi,
  • Emekli çalışan statüsü (SGDP prim oranları),
  • Yıl içinde iş değiştirenler için önceki işyerinden devreden kümülatif vergi matrahı.
  1. Sonuçları İnceleyin: Ay bazında net maaşı, devlete ödenen toplam vergileri ve işverenin katlandığı maliyet grafiğini anında karşılaştırın.

Sık Sorulan Sorular

Net maaş anlaşması ile brüt maaş anlaşması arasındaki fark nedir? Brüt maaş anlaşmasında vergi dilimi yükseldikçe çalışanın net maaşı düşer, işverenin maliyeti sabit kalır. Net maaş anlaşmasında ise çalışanın eline geçen para yıl boyu sabit tutulur; vergi dilimlerinden doğan ek yükü işveren üstlendiği için işverenin maliyeti yıl sonuna doğru artar.
Yıl ortasında iş değiştirdiğimde vergi dilimim sıfırlanır mı? Yeni işverene önceki işyerinizden alacağınız kümülatif vergi matrahı yazısını ibraz ederseniz vergi diliminiz kaldığı yerden devam eder. Matrah devredilmezse yeni işyerinde %15'ten başlanır; ancak yıl sonunda iki ayrı işverenden elde edilen ücret toplamı GİB beyanname sınırını aşarsa çalışan yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vererek aradaki farkı kendisi ödemek zorunda kalabilir.
Asgari ücretliden gelir vergisi veya damga vergisi kesilir mi? Hayır. 7349 sayılı Kanun uyarınca asgari ücret tutarındaki kazançlar gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen istisnadır.

Yasal Dayanak ve Kaynaklar

  • 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Madde 23/18, 103): Ücret istisnaları ve artan oranlı gelir vergisi tarifesi.
  • 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Madde 80, 81): SGK tavan/taban matrahları ve prim oranları.
  • 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu: İşçi (%1) ve işveren (%2) işsizlik prim payları.
  • 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu: Ücret bordrolarında binde 7,59 nispeti ve yasal istisnalar.
  • 7349 Sayılı Kanun: Asgari ücretin vergi dışı bırakılmasına ilişkin yasal düzenleme.
Bilgilendirme: Bu içerik ve hesaplama aracı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi bordro, mali müşavirlik veya bordro denetimi yerine geçmez. Kesin bordro kayıtlarında işyerinin yasal kayıtları ve SGK bildirgeleri esas alınmalıdır.