Finans & Vergiinan Ağyüz
11

Yasal Faiz ve Gecikme Zammı Hesaplama Aracı: Güncel Oranlar

Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari avans faizi ve 6183 kamu gecikme zammı hesaplama aracı. Güncel oranlar, kademeli tarih aralıkları ve faiz formülleri.

Gecikme Zammı & Yasal Faiz Hesaplama
Resmi Gazete

3095 s. Yasal Faiz, 6183 s. Vergi Gecikme Zammı ve TCMB Ticari Avans Faizine tam uyumlu

₺
Toplam Süre
184 Gün
2026-05-04 — 2026-11-04
Hesaplanan Faiz / Zam
₺6.049,32
Anapara üzerinden tahakkuk eden
Genel Toplam (Anapara + Faiz)
₺56.049,32
Toplam ödenecek tahsilat tutarı

Dönemsel Mevzuat ve Faiz Dökümü

1 Farklı Mevzuat Dönemi
Mevzuat / DönemTarih AralığıGünUygulanan OranTahakkuk Eden Faiz
8485 s. CBK Resmi Gazete (%24 Yıllık)2026-05-04 → 2026-11-04184 gün%24 Yıllık₺6.049,32

Mevzuat ve Kanuni Bilgilendirme:

• 3095 Sayılı Kanuni Faiz: 21 Mayıs 2024 tarih ve 32552 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yıllık yasal faiz oranı %9'dan %24'e çıkarılmıştır. Hesaplayıcımız bu tarihten önceki günlere %9, bu tarihten sonraki günlere %24 oranını kademeli uygular.

• 6183 Sayılı Gecikme Zammı: 8484 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile amme alacaklarında aylık gecikme zammı oranı %4,5 olarak belirlenmiştir. Ay kesirleri için günlük (aylık / 30) esas alınır.

Was this calculation tool helpful?

Guide & Content

Yasal Faiz ve Gecikme Zammı Hesaplama Rehberi: Yasal, Ticari ve Kamu Alacakları

Zamanında ödenmeyen bir borç için talep edilecek gecikme bedeli; borcun niteliğine (özel şahıs borcu, ticari sözleşme veya vergi borcu), taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve kanunun öngördüğü faiz türüne göre tamamen farklı kurallara tabidir.
Uygulamada sıkça birbirine karıştırılan yasal faiz, temerrüt faizi, ticari avans faizi ve kamu gecikme zammı kavramlarını bilmek, icra takiplerinde, dava süreçlerinde ve vergi ödemelerinde hak kaybı yaşanmasını önler.
HesapYap Yasal Faiz ve Gecikme Zammı Hesaplama Aracı; anapara tutarı ve vade başlangıç-bitiş tarihlerine göre dönemsel oran değişikliklerini dikkate alarak net gecikme tutarını saniyeler içinde hesaplamanızı sağlar.

1. Temel Faiz Türleri ve Yasal Dayanakları

Borcun kaynağına göre uygulanacak faiz rejimi üçe ayrılır:
Faiz / Zam Türü
Yasal Dayanağı
Hangi Borçlara Uygulanır?
Güncel Rejim / Esas
Kanuni (Yasal) Faiz
3095 Sayılı Kanun (m. 1)
Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış adi (özel) borçlar
Yıllık maktu oran (Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir)
Ticari Temerrüt (Avans) Faizi
3095 Sayılı Kanun (m. 2/2) ve TTK
Taraflardan en az biri veya her ikisi tacir olan ticari işler
TCMB tarafından ilan edilen avans faiz oranı
Gecikme Zammı
6183 Sayılı Kanun (m. 51)
Vergi, harç, resim, SGK primi ve idari para cezaları
Aylık nispi oran (Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir)

2. Yasal Faiz ve Temerrüt Faizi Nedir?

Yasal (Kanuni) Faiz (3095 Sayılı Kanun Madde 1)

Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken ancak oranının taraflarca sözleşmede açıkça kararlaştırılmadığı durumlarda uygulanan taban faizdir.

Temerrüt Faizi (Gecikme Faizi)

Borçlunun vadesi gelmiş (muaccel) bir borcu ihtara veya belirli vadeye rağmen ödememesiyle düşülen temerrüt durumunda doğar:
  • Adi İşlerde (Tüketici / Şahıs): Sözleşmede özel bir temerrüt faizi belirlenmemişse yasal faiz oranı uygulanır. Sözleşmeyle faiz belirlenebilir; ancak Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 88 ve 120. maddeleri uyarınca kararlaştırılacak temerrüt faizi, yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını (%100 fazlasını) aşamaz.
  • Ticari İşlerde: Alacaklı, ticari alacaklarında yasal faiz yerine TCMB’nin dönemsel olarak ilan ettiği reeskont avans faiz oranını talep etme yasal hakkına sahiptir.

3. Gecikme Zammı Nedir? (Kamu Alacakları)

Gecikme zammı, özel hukuk ilişkilerini değil; devlete olan borçları kapsar. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca; vergi, resim, harç, SGK primleri ve kamu cezalarının vadesinde ödenmemesi durumunda vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre için uygulanır.
  • Gecikme zammı yıllık değil, aylık nispet üzerinden hesaplanır.
  • Ay kesirleri için (ayın tamamlanmadığı günlerde) günlük orantılı gecikme zammı uygulanır.
  • Oranlar Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları ile güncellenir.

4. Faiz Nasıl Hesaplanır? (Formüller)

A. Gün Esaslı Yasal ve Ticari Faiz Hesabı

Sivil ve ticari alacaklarda faiz, borcun başladığı günden bittiği güne kadar geçen fiili gün sayısı üzerinden hesaplanır:

Faiz Tutarı=Anapara×Yıllık Faiz Oranı×Gu¨n Sayısı365×100\text{Faiz Tutarı} = \frac{\text{Anapara} \times \text{Yıllık Faiz Oranı} \times \text{Gün Sayısı}}{365 \times 100}


(Sözleşmede ticari yıl esası kabul edilmişse paydadaki gün sayısı 360 alınabilir).

B. Dönemsel Oran Değişiklikleri

Tarih aralığı birden fazla yılı veya farklı oran dönemlerini kapsıyorsa, borç tek bir oranla hesaplanamaz. Anapara, her oranın geçerli olduğu gün sayısı kadar ayrı ayrı dilimlere bölünür ve çıkan faizler toplanır:

Toplam Faiz=FaizDo¨nem 1+FaizDo¨nem 2+⋯+FaizDo¨nem N\text{Toplam Faiz} = \text{Faiz}_{\text{Dönem 1}} + \text{Faiz}_{\text{Dönem 2}} + \dots + \text{Faiz}_{\text{Dönem N}}



C. Mürekkep Faiz (Faize Faiz Yürütme) Yasağı

Türk Hukukunda kural olarak faize faiz yürütülmesi (mürekkep/bileşik faiz) kesinlikle yasaktır (3095 sayılı Kanun m. 3 ve TTK m. 8). İcra takiplerinde ve alacak davalarında işlemiş faiz anaparaya eklenerek yeniden faizlendirilemez; faiz her zaman yalnızca başlangıçtaki anapara borcu üzerinden işletilir (ticari cari hesap sözleşmelerindeki 3 aylık istisnalar hariçtir).

5. Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

HesapYap Yasal Faiz ve Gecikme Zammı Hesaplama Aracı ile hızlı hesaplama yapmak için:
  1. Hesaplama Türünü Seçin:
  • Yasal Faiz (3095 Sayılı Kanun)
  • Ticari Temerrüt / Avans Faizi (TCMB)
  • Gecikme Zammı (6183 Sayılı Kanun)
  1. Anapara Tutarını Girin: Borcun asıl tutarını belirtin.
  1. Başlangıç ve Bitiş Tarihlerini Belirleyin: Borcun muaccel olduğu (vade/ihtar) tarih ile ödeme/hesaplama gününü seçin.
  1. Sonuç Raporunu İnceleyin: Araç, tarih aralığındaki tüm yasal oran değişikliklerini otomatik olarak dilimlere ayırır ve toplam faiz ile genel borç yekûnunu ayrıntılı tablo halinde döker.

Sık Sorulan Sorular

Faiz ne zaman işlemeye başlar? Borcun vadesi sözleşmede kesin bir tarih olarak belirlenmişse vade gününü takip eden gün faiz başlar. Kesin vade yoksa borçlunun noter ihtarnamesi veya icra emri ile usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işletilir.
Kısmi ödeme yapılırsa faiz nasıl düşer? Borçlar Kanunu’nun 100. maddesi gereği; borçlu kısmi bir ödeme yaptığında bu tutar öncelikle işlemiş faiz ve masraflara mahsup edilir. Kalan tutar anaparadan düşülür ve sonraki faiz kalan net anapara üzerinden işlemeye devam eder.
Dava ve icra masraflarına faiz işletilir mi? Yargılama giderleri ve vekalet ücreti mahkeme ilamıyla veya icra takibiyle hüküm altına alındıktan sonra kesinleşen bu tutarlara da takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilebilir.

Yasal Dayanak ve Kaynaklar

  • 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun: Yasal ve ticari faiz oranlarının tespiti ve uygulama sınırları.
  • 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (Madde 88, 100, 120): Faiz tavanları, kısmi ödeme mahsubu ve temerrüt hükümleri.
  • 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (Madde 51): Kamu alacaklarında gecikme zammı nispeti ve hesaplama kuralları.
Bilgilendirme: Bu içerik ve hesaplama aracı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi icra hesabı, bilirkişi raporu veya dava takip hesabı yerine geçmez. Kısmi ödemeler, tebligat geçersizlikleri, zamanaşımı itirazları ve özel sözleşme hükümleri nihai borç tutarını değiştirebilir.